भवानी तावा
२ साउन २०८२, पाँचथर। फोटोको सन्दर्भमा विज्ञहरु भन्छन्, फोटोले समयलाई रोक्छ । यो विषयले आर्कषित गरेपछि पान्थर अप्रभंसित नाम पाँचथरमा अवस्थित ऐतिहासिक स्थल सुम्जिरी सुम्हात्लुङ आम्बेपज?, ऐतिहासिक एवम् पुरातात्विक स्थल हिलिहाङ दरवार, याक्थुङ (लिम्बू)हरुको आधाध्यदेवी युमा?ले दर्शन दिएको पवित्र मुन्धुमी स्थल याङवरक, सदरमुकाम फेदेन (फिदिम) बजारको पुरानो फोटोहरु खोज–अनुसन्धाता, सामाजिक अध्येता, अन्वेषक, फोटोका सौखिन लगायतलाई महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने लागेर प्रकाशनमा ल्याउने सोच आयो । विगतमा खिचिएका पुराना फोटोहरु जुन लोकेशनबाट खिचिएको हो, त्यहीँ स्थानबाट फेरि खिचेर नयाँ र पुरानो फोटोलाई तुलना गर्दा विगत र वर्तमान बिचमा कस्तो अन्तर देखिएला ? विकासले प्रकृति र भूगोलमा कस्तो परिवर्तन ल्याउदो रहेछ ? के साँच्चै फोटोले समयलाई रोकेको प्रतीत हुँदो रहेछ त ? प्रस्तुत छ, पहिले र अहिले खिचिएका दश फोटोः
सुम्जिरी सुम्हात्लुङ
पान्थर (पाँचथर) सदरमुकाम फेदेन (फिदिम) गढीस्थित सुम्जिरी सुम्हात्लुङ आम्बेपज? । यसको स्थापना छैटौ सताब्दीमा भएको मानिन्छ । दश लिम्बुहरुले चुम्लुङ बस्ने उद्धेश्यले स्थापना गरेको सुम्जिरी सुम्हात्लुङमा तीन वटा ढुङ्गा गडेर, तीन वटा फरक प्रजातिका आँपहरु रोपेर यस स्थललाई सुम्जिरी सुम्हात्लुङ आम्बेपा? नामाकरण गरिएको इतिहासमा उल्लेख छ । पुरानो फोटो (माथि) वि.सं. २०४४ सालमा खिचिएको हो । नयाँ फोटो (तल) हालसालै खिचिएको हो।
हिलिहाङ दरबार
पाँचथरको हिलिहाङ गाउँपालिकामा अवस्थित, हिलिहाङ दरबार । यस स्थानमा रहेको दरबारको भग्नावशेष, इँटा, टायल र हिलिहाङले प्रयोग गर्ने हातहतियारहरुले यसको इतिहासलाई जीवित राखेको छ । यसै दरबारको नामबाट हिलिहाङ गाउँपालिका नामकरण गरिएको छ । यसले ऐतिहासिक एवम् पुराताङ्खित्वक स्थल हिलिहाङ दरबारको महङ्खव झन् बढेको छ । पुरानो फोटो (माथि) वि.सं. २०५२ सालमा खिचिएको हो । नयाँ फोटो (तल) हालसालै खिचिएको हो।
याङवरक
पाँचथरको याङवरक गाउँपालिकामा अविस्थत, याङवरक पोखरी । यो पोखरीको पुरानो फोटो (माथि) वि.सं. २०७५ सालमा खिचिएको हो । जहाँ हरेक दशैंको बेला निसान नचाइन्छ । यसलाई याङवरक गाउँपालिकाले राम्रो र सुन्दर बनाउने उद्देश्यले सिमेन्टेड गरेको छ, र कृतिम पानीको फोहरा लगाएको छ । यी फोटो मार्फत् पोखरी प्रकृतिक रुपमा रहँदाको सौन्दर्य र कृतिम बन्दाको सौन्दर्य बिच तुलना गरिएको छ । नयाँ फोटो (तल) हालसालै खिचिएको हो।
फिदिम बजार–१
करीब चार दशक अघि र अहिलेको पाँचथर सदरमुकाम फिदिम बजारको मेनरोड अनि पर देखिएको फिदिम नपा–२ ओदेनस्थित मौलो कोःक्मा (मौलो डाँडा) । यो पुरानो फोटो (माथि) वि.सं. २०४३ सालमा खिचिएको हो । त्यतिबेलाको र अहिलेको फिदिम बजारको स्वरुप हेर्दा ठूलो परिवर्तन भएको देखिन्छ । यो अवधीमा आधुनिक शहरको रुपमा विकास भइरहेको फिदिम बजारको भौतिक विकासले ठूलो फड्को मारेको छ ।
फिदिम बजार–२
फिदिम नपा–१ स्थित चुम्लुङहिम् र नेपाल पत्रकार महासंघको भवन मास्तिरको भ्यू–पोइन्टबाट देखिएको फिदिम बजार, फिदिम माविको खेलमैदान, आहालगैरी, चारबरे र गढी, सुम्जिरी सुम्हात्लुङ आम्बेपज?को दृश्य । वि.सं. २०५२ सालमा (माथि) र हालै खिचिएको (तल) यी दुई तस्बिरले ३० वर्ष अघि र अहिलेको फिदिम बजारको स्वरुप बुझाउछ । यी तस्बिरमा ‘मिनी उपत्यका’को झल्को दिने फिदिम बजारको सुन्दरता प्रतिबिम्बित भएको छ । 
